Μέλη διοικητικού συμβουλίου ανώνυμης εταιρείας και το ανακύπτον ζήτημα κάλυψης των ασφαλιστικών εισφορών σε περίπτωση αμοιβής του μέλους, λόγω της ιδιότητάς του αυτής.

 

 logistis8757235-1Από το συνδυασμό των άρθρων 23α παρ.2 και 24 παρ.3 του κωδικοποιημένου νόμου 2190/1920 περί ανωνύμων εταιρειών (β.δ. 174/ 1963), 31 του Εμπορικού Νόμου, 713, 648, 652 ΑΚ και 6 α.ν. 765/1943 (που κυρώθηκε με την ΠΥΣ 324/1946 και διατηρήθηκε σε ισχύ με το άρθρο 38 ΕισΝ ΑΚ), συνάγεται ότι το μέλος του διοικητικού συμβουλίου ανώνυμης εταιρείας συνδέεται με το νομικό πρόσωπο της εταιρείας με σχέση εντολής. Αν για τις υπηρεσίες που προσφέρει λαμβάνει αμοιβή, η σχέση του χαρακτηρίζεται ως μίσθωση ανεξάρτητων υπηρεσιών, αφού λόγω της ως άνω ιδιότητάς του ασκεί εξουσία διοικητική και διαχειριστική με δική του ευθύνη και πρωτοβουλία, είναι όργανο της εταιρείας και υποβάλλεται στο καθεστώς που διέπει το διοικητικό συμβούλιο. Η σχέση αυτή, είτε ως εντολή είτε ως σύμβαση παροχής ανεξάρτητων υπηρεσιών, μπορεί να λυθεί οποτεδήποτε με καταγγελία, ακόμη και χωρίς τη συνδρομή σπουδαίου λόγου που να τη δικαιολογεί (ΑΚ 724, 725, 669, 672). Σε μια τέτοια σχέση δεν έχουν εφαρμογή οι ειδικές διατάξεις της εργατικής νομοθεσίας (ΑΠ 1989/2017, ΝΟΜΟΣ).

Δεν αποκλείεται, όμως, το μέλος του διοικητικού συμβουλίου (π.χ. ο πρόεδρος ή ο διευθύνων σύμβουλος), παράλληλα προς τα καθήκοντα που έχει από το νόμο ή το καταστατικό της εταιρείας, να παρέχει σ` αυτήν και υπηρεσίες με αμοιβή, τακτικώς καταβαλλόμενη, σε εκτέλεση ιδιαίτερης σύμβασης, για το κύρος της οποίας απαιτείται έγκριση της γενικής συνέλευσης των μετόχων. Κριτήριο για το χαρακτηρισμό της σύμβασης αυτής ως συμβάσεως παροχής ανεξαρτήτων υπηρεσιών ή εξαρτημένης εργασίας, πέρα από το γεγονός της καταβολής ιδιαίτερης αμοιβής, αποτελεί και το αν κατά την παροχή των εν λόγω υπηρεσιών το μέλος του διοικητικού συμβουλίου υποβάλλεται ή όχι σε εξάρτηση από τα λοιπά, αρμόδια όργανα της εταιρείας, που επέχουν τη θέση εργοδότη. Από το αν, δηλαδή, τα όργανα αυτά έχουν δικαίωμα να ασκούν έλεγχο ως προς τον τόπο, το χρόνο και τον τρόπο παροχής των υπηρεσιών του και να παρέχουν δεσμευτικές για το μέλος αυτό (π.χ. το γενικό διευθυντή) οδηγίες ως προς την επιμελή εκτέλεση των ιδιαιτέρων καθηκόντων του, οπότε πρόκειται για σύμβαση εξαρτημένης εργασίας. Όταν μια τέτοια σύμβαση είναι ορισμένου χρόνου, για την έγκυρη λύση της απαιτείται η συνδρομή σπουδαίου λόγου (ΑΠ 20/2007, ΑΠ 45/ 1997).

Αναφορικά δε με το ζήτημα της κάλυψης των ασφαλιστικών εισφορών του μέλους του ΔΣ, εφόσον αυτό λαμβάνει αμοιβή εκ της ιδιότητάς του αυτής, τότε, κατά τα διαλαμβανόμενα στο άρθρο 38 παρ.3, στοιχ. γ, δ και ε του Ν.4387/2016: «3. Καταβάλλεται ασφαλιστική εισφορά για τον κλάδο σύνταξης ποσοστού 20% επιμεριζόμενη κατά ποσοστό 6,67% για τον εργαζόμενο και 13,33% για τον εργοδότη για τις ακόλουθες, ιδίως, κατηγορίες ασφαλισμένων, διατηρούμενης σε ισχύ του τεκμηρίου της ρύθμισης του άρθρου 2 παρ.1 του α.ν.1846/51 :….. γ. Ο διευθυντής, γενικός διευθυντής, εντεταλμένοι, διευθύνοντες ή συμπράττοντες σύμβουλοι, διοικητές εταιριών ή συνεταιρισμών εφόσον συνδέονται με σχέση εξαρτημένης εργασίας για τις εισπραττόμενες αμοιβές, των ανωτέρω ποσοστών υπολογιζόμενων επί του συνολικού ποσού των αμοιβών. δ. Τα πρόσωπα που διορίζονται ως μέλη Διοικητικού Συμβουλίου Α.Ε. και λαμβάνουν αμοιβή, των ανωτέρω ποσοστών υπολογιζόμενων επί της αμοιβής κατ΄ αποκοπή. ε. Τα μέλη Δ.Σ. αγροτικών συνεταιρισμών εφόσον λαμβάνουν αμοιβή, των ανωτέρω ποσοστών υπολογιζόμενων επί της αμοιβής».

Εκδόθηκε δε και ερμηνευτική εγκύκλιος του ΕΦΚΑ (αποφαινόμενη επί του συγκεκριμένου ζητήματος- η υπ’ αριθμ. 4/02.02.2017) στην οποία ρητώς ορίζεται ότι από 1/1/2017 συνεχίζουν να έχουν εφαρμογή τα ισχύοντα για τα πρόσωπα που ως διευθυντές, γενικοί διευθυντές, εντεταλμένοι, διευθύνοντες ή συμπράττοντες σύμβουλοι, διοικητές εταιριών ή συνεταιρισμών παρέχουν τις υπηρεσίες τους ως προς το νομικό πρόσωπο της εταιρείας ή του συνεταιρισμού με σχέση εξαρτημένης εργασίας, ενώ, εντάσσονται ως νέα κατηγορία ασφαλισμένων – εισφερόντων στον ΕΦΚΑ τα μέλη Δ.Σ. Ανωνύμων Εταιριών και Αγροτικών Συνεταιρισμών για τις αμοιβές που λαμβάνουν με την ιδιότητα του μέλους Δ.Σ., οι οποίες δεν σχετίζονται με σύναψη σχέσης εξαρτημένης εργασίας.

Οι ασφαλιστικές εισφορές για την νέα κατηγορία υπαγόμενων προσώπων (αμοιβές Μελών Δ.Σ.) υπολογίζονται για τους κλάδους κύριας σύνταξης, ασθένειας σε είδος και χρήμα και επικουρική κάλυψη, όχι όμως για τους  συνεισπραττόμενους κλάδους του Ο.Α.Ε.Δ. – Ο.Ε.Κ. – Ο.Ε.Ε. που σχετίζονται με την παροχή εξαρτημένης εργασίας. Οι δε ασφαλιστικές εισφορές κάθε φορά υπολογίζονται επί της όποιας μορφής αμοιβής λαμβάνουν λόγω ιδιότητος.

 

 

Κατερίνα Μπασιαρίδου

Δικηγόρος LLM

basiaridou@koudourislaw.gr