Το ζήτημα της επιμέλειας, της ρύθμισης της επικοινωνίας και της καταβολής διατροφής από τον πατέρα που έχει εκουσίως αναγνωρίσει τέκνο γεννηθέν εκτός γάμου

 

Σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 1515 παρ. 1 και 2 του Αστικού Κώδικα «η γονική μέριμνα του ανηλίκου τέκνου, που γεννήθηκε και παραμένει χωρίς γάμο των γονέων του, ανήκει στη μητέρα του. Σε περίπτωση αναγνώρισης του, αποκτά γονική μέριμνα και ο πατέρας, που όμως την ασκεί, αν υπάρχει συμφωνία των γονέων κατά το άρθρο 1513 ή αν έπαυσε η γονική μέριμνα της μητέρας, ή αν αυτή αδυνατεί να την ασκήσει για νομικούς ή πραγματικούς λόγους. Με αίτηση του πατέρα το δικαστήριο μπορεί, και σε κάθε άλλη περίπτωση και ιδίως αν συμφωνεί η μητέρα, να αναθέσει και σ` αυτόν την άσκηση της γονικής μέριμνας ή μέρους της, εφόσον αυτό επιβάλλεται από το συμφέρον του τέκνου».

Οι αποκλίσεις της εξαιρετικού δικαίου διάταξης του ως άνω άρθρου από εκείνη του κανονικού δικαίου ΑΚ 1510, οι οποίες είναι ουσιώδεις, ως προς το ζήτημα των φορέων και της άσκησης της γονικής μέριμνας είναι οι εξής:

Κατά την ΑΚ 1510 η γονική μέριμνα ανήκει και στους δύο γονείς και ασκείται απ’ αυτούς, ενώ κατά την υπόψη διάταξη πριν από την αναγνώριση του τέκνου, η γονική μέριμνα ανήκει και ασκείται από τη μητέρα και μετά την αναγνώρισή του, εκούσια ή δικαστικά, εφόσον αυτή χώρησε με αγωγή του πατέρα ή των γονιών του, και στον πατέρα του, αλλά ασκείται μόνο από την μητέρα και από τον πατέρα μόνο σε αναπλήρωση της μητέρας ή αν το δικαστήριο την αναθέσει σε αυτόν.

Κατά τη διάταξη, λοιπόν, της παρ. 1 εδ. β΄ του άρθρου 1515 ΑΚ, ο πατέρας σε περίπτωση εκούσιας αναγνώρισης, αποκτά αυτοδικαίως τη γονική μέριμνα, επομένως και την επιμέλεια, όχι όμως και την άσκησή της. Με άλλα λόγια, ενώ και οι δύο γονείς γίνονται φορείς της γονικής μέριμνας του τέκνου, η άσκησή της ανήκει αποκλειστικά στη μητέρα.

Εάν, όμως, συμφωνηθεί μεταξύ των γονέων ή η γονική μέριμνα της μητέρας παύσει, όπως λόγω θανάτου της ή κήρυξής της σε αφάνεια ή έκπτωσής της (1538 ΑΚ), ή αν αυτή αδυνατεί να την ασκήσει για νομικούς λόγους  ή πραγματικούς λόγους αποκτά αυτοδικαίως όχι μόνο τη γονική μέριμνα αλλά και την άσκησή της.

 

Έτερο ζήτημα που χρήζει διευκρίνησης αποτελεί το πώς ρυθμίζεται το δικαίωμα επικοινωνίας του πατέρα με το τέκνο που έχει εκουσίως αναγνωρίσει καθώς και η υποχρέωση εκ μέρους του να καταβάλλει διατροφή προς αυτό, μετά τη διακοπή της ελεύθερης ένωσης στο πλαίσιο της οποίας συμβιούσε με τη μητέρα του τέκνου. Τα εν λόγω ζητήματα είναι δυνατόν να ρυθμιστούν μέσω ενός ιδιωτικού συμφωνητικού μεταξύ των δύο μερών, στο οποίο με σαφήνεια θα αναφέρονται όλα τα ανακύπτοντα ζητήματα, ήτοι τα σχετικά με την επικοινωνία και τη καταβολή διατροφής εκ μέρους του πατέρα.

Σε περίπτωση κατά την οποία δεν είναι δυνατόν λόγω των ειδικών  συνθηκών να ρυθμιστούν τα ως άνω ζητήματα μέσω ιδιωτικού συμφωνητικού, τότε είναι δυνατόν να διεκδικήσει δικαστικά τη καταβολή διατροφής προς το τέκνο της και παράλληλα ο πατέρας να  επιδιώξει δικαστικά την επικοινωνία με το τέκνο του, το οποίο έχει εκουσίως αναγνωρίσει.

 

Κατερίνα Σκλαβουνάκη

Δικηγόρος LLM

sklavounaki@koudourislaw.gr